1944-05-12: overval op de Koepel

Koepelgevangenis Arnhem

Van de groep Glanerbrug is Harry Saathof degene geweest die de meest opvallende acties heeft ondernomen. Harry was 22 toen de oorlog begon en hij zou in de oorlogsjaren aan enkele gevaarlijke acties meedoen. 

Hij was onder anderen betrokken bij het opblazen van een spoorlijn. Ook de spoorlijn van Enschede naar Gronau werd door het verzet eens opgeblazen. Volgens de verhalen uit die tijd had het verzet een bom geplaatst onder de overweg aan de Kerkstraat. Verder deed Harry mee aan sabotages, waarbij delen van een weg werden opgeblazen zodat het transport van de Duitsers moeilijk werd en tenslotte komen we de naam van Harry Saathof tegen bij overvallen op de Koepel (gevangenis) in Arnhem en bij een kraak op het politiebureau van Winterswijk. 

Bij de overval op de Koepel wilden de verzetsmensen een belangrijke man van het verzet, dominee Slomp (ook wel Frits de Zwerver genoemd) bevrijden. Het plan is dat twee mannen zich zullen voordoen als marechaussees, die Harry als gevangene gaan afleveren. Op 12 mei 1944 moet het gaan gebeuren. Frits de Zwerver móet vrij komen, omdat hij te veel weet en de Duitsers zullen er door martelingen vast en zeker achter komen wat Frits allemaal weet. Het gevaar is groot. Het plan lukt perfect en Harry met de twee nepmarechaussees komen de gevangenis binnen. Ze overmeesteren de bewakers en bevrijden Frits en nog een andere belangrijke gevangene. Nu moeten ze er snel tussenuit voordat er groot alarm wordt geslagen. Ook dat deel van het plan lukt en de actie mag een groot succes worden genoemd.

Bij een latere actie gaat het mis. Harry wordt door een kogel in zijn been geraakt, maar weet te ontsnappen. Na enkele weken herstel (o.a. op de boerderij Hölterhof) kan hij weer verder deelnemen aan diverse verzetsacties in en om Glanerbrug. Hij wordt benoemd tot commandant van het verzet in Glanerbrug en zorgt er met zijn ploeg voor dat op de dag van de bevrijding (1 april 1945) een groep van 100 Duitsers wordt opgepakt.

Na de bevrijding wordt de ploeg van Harry ook ingezet om mee te helpen om de orde te bewaren. En dat was hard nodig ook. De mensen die met de Duitsers hadden samengewerkt (o.a. de NSB-ers) moesten worden opgepakt en er moest orde geschapen worden. Want, er gebeurden vervelende dingen. Mensen die het nodig vonden om meisjes die verkering hadden gehad met Duitse soldaten lastig te vallen. De meisjes (“moffenmeiden” werden ze genoemd) werden uit huis gehaald en kaalgeknipt. Daarna werden ze in een optocht rondgevoerd. Om al dit soort mistoestanden te helpen voorkomen hadden ook verzetsmensen handenvol werk. Voor al zijn verzetswerk kreeg Harry na de oorlog een hoge onderscheiding.